De Incoterms 2020 van de Internationale Kamer van Koophandel (ICC) definiëren in drie letters wie de goederen vervoert, verzekert en inklaart bij de douane. De juiste term kiezen bepaalt uw winstmarge, risicodekking en naleving van de btw-regels.
Wat een Incoterm wel en niet reguleert.
Een Incoterm is een gestandaardiseerde handelsregel die wordt gepubliceerd door de Internationale Kamer van Koophandel (ICC), met hoofdkantoor in Parijs. De standaard werd voor het eerst gepubliceerd in 1936 en is sindsdien verschillende malen herzien. De huidige versie, Incoterms 2020, is op 1 januari 2020 van kracht geworden. De vorige versie, Incoterms 2010, blijft rechtsgeldig, mits de partijen deze uitdrukkelijk in hun contract hebben opgenomen.
Deze distributie moet niet worden verward met een beleid voor gratis verzending: een Franco de Port De regel is wie de transportkosten betaalt, nooit wie het risico draagt, en deze tweede vraag wordt volledig bepaald door de gekozen Incoterm.
De Incoterms 2020 omvatten elf regels, verdeeld over twee families. De eerste familie omvat zeven regels die geldig zijn voor alle transportmodaliteiten: EXW, FCA, CPT, CIP, DAPDPU en DDP. De tweede familie omvat vier regels die specifiek gelden voor zee- en riviertransport: FAS, FOB, CFR en CIF. Elke regel definieert vier specifieke elementen.
- De toewijzing van kosten Wie betaalt voor het voortransport, het hoofdtransport, de havenafhandeling, de inklaring bij export en import, de douanerechten en de uiteindelijke levering?
- Het risicooverdrachtspunt : de exacte geografische locatie waar het verlies of de schade aan de goederen niet langer de verantwoordelijkheid van de verkoper is, maar de verantwoordelijkheid van de koper wordt.
- Documentatie- en douaneverplichtingen Wie verzorgt de export- en importformaliteiten, wie dient de exportaangifte in en wie regelt de douaneafhandeling op de bestemming?
- De verplichting tot verzekering Als de verkoper een verzekering moet afsluiten, op welk niveau en voor wie is deze dan bedoeld?
Een Incoterm regelt daarentegen niet de volgende zaken; deze moeten afzonderlijk in het koopcontract worden geregeld.
- De overdracht van eigendom Risico en eigendom zijn twee verschillende begrippen. Een verkoper kan de juridische eigendom van goederen behouden, zelfs lang nadat het risico is overgegaan op de koper, bijvoorbeeld door middel van een eigendomsvoorbehoud.
- Prijs en betalingsvoorwaarden Het overeengekomen bedrag, de termijnen en de voorwaarden (bankoverschrijving, documentair krediet, documentaire incasso) worden geregeld door het contract en de algemene verkoopvoorwaarden, niet door de Incoterm.
- Het toepasselijke recht en de bevoegde rechter In geval van een contractueel geschil worden het toepasselijke recht en de bevoegdheid van de rechter bepaald door het contract of, indien dat ontbreekt, door de regels van het internationaal privaatrecht.
- Beroepsmogelijkheid in geval van niet-naleving Indien de goederen niet overeenkomen met de bestelling, worden de voorwaarden voor retournering, vervanging en boete bepaald door de koopovereenkomst en het toepasselijke recht, en niet door de Incoterm.
Een Incoterm is geen wet. Het wordt pas contractueel bindend wanneer het uitdrukkelijk in het contract of handelsdocument is opgenomen (citaat, bestelling(factuur) met de bijbehorende versie. Zonder deze expliciete vermelding is geen enkele Incoterms-regel automatisch van toepassing.
Hoe formuleer je een Incoterm correct in een contract?
De correcte formulering bevat drie verplichte elementen: het acroniem van drie letters, de precieze locatie en het versienummer. Het ontbreken van een van deze elementen kan ertoe leiden dat de clausule in geval van een geschil niet afdwingbaar is.
Een voorbeeld van de exacte formulering:
FCA Verkopersmagazijn, Industrieterrein Toulouse, Frankrijk, Incoterms 2020 (ICC)
De aangewezen plaats moet voldoende nauwkeurig zijn om geen twijfel te laten bestaan over waar het risico wordt overgedragen. Het simpelweg vermelden van "FCA Frankrijk" of "DAP Duitsland" schept onduidelijkheid, wat in geval van schade tijdens het transport kan leiden tot een geschil zonder duidelijke oplossing. Voor maritieme regelgeving is de aangewezen plaats een specifieke haven, en het kan nuttig zijn om de terminal binnen die haven te specificeren. Voor multimodale regelgeving kan het een magazijn, een rangeerterrein, een containerterminal of het bedrijfspand van de verkoper zijn.
Het specificeren van de versie is eveneens belangrijk. Een contract waarin "FOB" wordt vermeld zonder "Incoterms 2020" of "Incoterms 2010" te specificeren, laat ruimte voor interpretatie op basis van lokale gebruiken of een eerdere versie. Met name de term "FOB" heeft een andere betekenis, afhankelijk van of men de ICC Incoterms of de nationale wetgeving van bepaalde landen toepast.
De zeven regels die gelden voor alle vervoersmiddelen.
EXW – Ex Works (af fabriek)
Bij EXW stelt de verkoper de goederen eenvoudigweg beschikbaar op zijn locatie, verpakt en klaar voor verzending. Zijn verantwoordelijkheid eindigt daar. Het risico gaat over zodra de goederen beschikbaar zijn voor de koper op de overeengekomen locatie, zelfs nog vóór het laden.
Wat de verkoper betaalt: het verpakken en beschikbaar stellen van de goederen op het eigen terrein.
Wat de koper betaalt: Het laden van de voertuigen op het terrein van de verkoper, voortransport, exportformaliteiten en exportheffingen, hoofdtransport, verzekering, inklaring bij de douane, douanerechten en uiteindelijke levering op de bestemming.
Douaneafhandeling bij export: Koper. Invoerdouaneafhandeling: koper.
Typisch gebruiksscenario: EXW wordt niet aanbevolen voor internationale export, omdat het wordt gebruikt voor verkopen tussen bedrijven binnen dezelfde groep, of voor verkopen op de binnenlandse markt zonder douaneformaliteiten. De buitenlandse koper moet de exportformaliteiten in het land van de verkoper afhandelen, wat wettelijk of operationeel niet altijd mogelijk is. Voor Franse exporteurs levert het gebruik van EXW ook een aanzienlijk probleem op met betrekking tot de btw, waarover meer informatie te vinden is in het betreffende hoofdstuk.
FCA – Free Carrier
Sous FCADe verkoper levert de goederen, die zijn vrijgegeven voor export, aan de vervoerder of een andere door de koper aangewezen persoon op de overeengekomen locatie. Indien de levering plaatsvindt op het terrein van de verkoper, is de verkoper verantwoordelijk voor het laden van de voertuigen van de vervoerder. Indien de levering elders plaatsvindt, is de verkoper niet verplicht de goederen te lossen.
Risicooverdracht op het moment dat de goederen worden overhandigd aan de door de koper aangewezen vervoerder, op de in het contract genoemde plaats.
Wat de verkoper betaalt: Exportformaliteiten en -kosten, en levering aan de vervoerder op de overeengekomen locatie (inclusief laden op hun terrein indien van toepassing).
Wat de koper betaalt: Hoofdtransport, verzekering (optioneel), inklaring bij de douane, invoerrechten en uiteindelijke levering.
Douaneafhandeling bij export: Verkoper. Invoerdouaneafhandeling: koper.
Nieuw in Incoterms 2020: De partijen kunnen overeenkomen dat de koper zijn vervoerder opdracht geeft een cognossement af te geven met de aantekening "aan boord" ten gunste van de verkoper, zelfs als de fysieke levering vóór het laden heeft plaatsgevonden. Deze bepaling lost een terugkerend probleem op bij transacties die gefinancierd worden met documentair krediet, waarbij een maritiem cognossement met deze aantekening vereist is.
Typisch gebruiksscenario: FCA is de door de ICC aanbevolen regel voor alle container- of multimodale zendingen. Het is een nuttig alternatief voor FOB in deze contexten, omdat het risico overgaat op het moment van overdracht aan de vervoerder in de terminal, en niet tijdens het fysiek laden op het schip.
CPT – Betaald vervoer naar
Sous CPTDe verkoper sluit het transportcontract af en betaalt de vrachtkosten tot de overeengekomen bestemming. Het risico gaat echter over op de koper bij aflevering aan de eerste vervoerder op de plaats van herkomst, niet bij aankomst op de bestemming. Dit is het kernkenmerk van de "C"-regels: de verkoper betaalt voor het transport, maar de koper draagt het risico gedurende het grootste deel van de reis.
Risicooverdracht bij overhandiging aan de eerste vervoerder op het punt van verzending.
Wat de verkoper betaalt: Exportformaliteiten en het hoofdtransport naar de bestemming.
Wat de koper betaalt: Verzekering (niet verplicht voor de verkoper onder CPT), inklaring bij invoer, douanerechten en lossen.
Douaneafhandeling bij export: Verkoper. Invoerdouaneafhandeling: koper.
Typisch gebruiksscenario: Multimodaal of luchttransport is mogelijk wanneer de verkoper betere vrachtprijzen heeft dan de koper, maar de koper de goederen zelf wil verzekeren of een voordelige verzekeringspolis heeft.
CIP – Vervoer en verzekering betaald aan
CIP is identiek aan CPT, met als enige verschil dat de verkoper verplicht is een vrachtverzekering af te sluiten ten behoeve van de koper. Incoterms 2020 heeft het minimumniveau van de vereiste verzekering onder CIP verhoogd: de dekking moet nu ten minste voldoen aan Clausule A van het Institute of London Insurers (ICC), die de meest uitgebreide dekking biedt. Dit is een aanzienlijke verandering ten opzichte van de versie uit 2010, waarin alleen Clausule C vereist was.
Risicooverdracht bij overdracht aan de eerste vervoerder op het punt van verzending (identiek aan CPT).
Wat de verkoper betaalt: Exportformaliteiten, hoofdtransport en verzekering (minimale ICC A-dekking).
Wat de koper betaalt: Invoerdouaneafhandeling, douanerechten en uiteindelijke lossing.
Douaneafhandeling bij export: Verkoper. Invoerdouaneafhandeling: koper.
Typisch gebruiksscenario: Voor waardevolle goederen, lucht- of multimodaal transport en situaties waarin de verkoper betere verzekeringsvoorwaarden kan bedingen dan de koper: CIP wordt aanbevolen wanneer een uitgebreide verzekering essentieel is.
DAP – Delivered at Place
Bij DAP (Delivered at Portion) regelt de verkoper al het transport naar de overeengekomen bestemming, waar de goederen voor de koper beschikbaar worden gesteld, klaar om te worden uitgeladen van het aankomende voertuig. Het risico blijft tot dat moment bij de verkoper. De goederen worden niet door de verkoper uitgeladen en ook niet door de inklaring voor invoer verzorgd.
Risicooverdracht wanneer de goederen beschikbaar worden gesteld op de aangewezen plaats van bestemming, vóór het lossen.
Wat de verkoper betaalt: Exportformaliteiten, volledig transport naar bestemming en verzekering naar eigen keuze.
Wat de koper betaalt: Lossen op de plaats van bestemming, inklaring bij de douane en betaling van douanerechten.
Douaneafhandeling bij export: Verkoper. Invoerdouaneafhandeling: koper.
Typisch gebruiksscenario: Levering aan huis in een land waar de verkoper de invoerformaliteiten niet zelf wil afhandelen. DAP is uitermate geschikt voor leveringen aan markten met complexe invoerregels, zonder dat de verkoper de verantwoordelijkheid voor de lokale btw-registratie op zich hoeft te nemen.
DPU – Delivered at Place Unloaded
DPU DPU verving DAT (Delivered at Terminal) in de Incoterms 2020-versie. De belangrijkste verandering is de verbreding van het geografische toepassingsgebied: onder DAT kon levering alleen plaatsvinden in een terminal (haven, luchthaven, speciaal daarvoor bestemd magazijn). Onder DPU kan de plaats van levering elke door de partijen overeengekomen locatie zijn, inclusief de fabriek of het magazijn van de koper.
DPU is de enige Incoterms-regel die de verkoper verplicht de goederen op de bestemming te lossen. Het risico gaat over op de verkoper na het lossen.
Risicooverdracht zodra de goederen op de bestemming zijn uitgeladen.
Wat de verkoper betaalt: Exportformaliteiten, volledig transport naar de bestemming en loskosten op de overeengekomen locatie.
Wat de koper betaalt: Invoerdouaneafhandeling, douanerechten en levering vanaf het lospunt.
Douaneafhandeling bij export: Verkoper. Invoerdouaneafhandeling: koper.
Typisch gebruiksscenario: Bulk- of zware goederen waarvoor de verkoper over de juiste losapparatuur beschikt, leveringen aan haven- of spoorwegterminals waar het lossen wordt verzorgd door de transporteur van de verkoper.
DDP – Geleverd, belasting betaald
DDP is de standaard die maximale verplichtingen oplegt aan de verkoper en minimale aan de koper. De verkoper verzorgt de volledige logistieke keten: exportformaliteiten, hoofdtransport, verzekering, inklaring bij import, invoerrechten en belastingen, en levering op de overeengekomen locatie. De koper hoeft de goederen alleen maar in ontvangst te nemen.
Risicooverdracht wanneer de goederen op de aangewezen bestemming beschikbaar zijn en klaar zijn om te worden uitgeladen.
Wat de verkoper betaalt: Alle kosten, inclusief douanerechten en invoer-btw in het land van de koper.
Wat de koper betaalt: lossen, tenzij anders overeengekomen.
Douaneafhandeling bij export: Verkoper. Invoerdouaneafhandeling: verkoper.
Operationele waarschuwing: DDP vereist dat de verkoper de douaneformaliteiten in het land van de koper kan afhandelen. Dit betekent dat de verkoper een erkende douanevertegenwoordiger, een lokaal EORI-nummer of een btw-registratie in dat land moet hebben. Voor een Franse verkoper die naar een land buiten de Europese Unie verzendt, kan deze eis aanzienlijke kosten en administratieve complexiteit met zich meebrengen. In landen waar de importeur een lokaal gevestigde rechtspersoon moet zijn, kan de verkoper wettelijk gezien niet als importeur worden beschouwd en is DDP in de praktijk niet van toepassing.
De vier regels die gelden voor zee- en riviervervoer.
Deze vier regels mogen alleen worden gebruikt wanneer de levering en de risicooverdracht aan boord van een schip of naast een schip in een haven plaatsvinden. Ze zijn niet geschikt voor volle of gedeeltelijke containerladingen (FCL of LCL) waarbij de goederen worden opgehaald bij een terminal in het binnenland vóór het laden. In deze gevallen zijn FCA, CPT of CIP van toepassing.
FAS – Free Alongside Ship
Sous FASDe verkoper levert de goederen samen met het aangewezen schip in de overeengekomen haven van verzending. Vanaf dat moment is de koper verantwoordelijk voor het laden, de vracht, de verzekering, de inklaring bij de douane en de uiteindelijke levering.
Risicooverdracht wanneer de goederen naast het schip worden geplaatst in de haven van inscheping.
Wat de verkoper betaalt: Exportformaliteiten en transport naar de kade, naast het schip.
Wat de koper betaalt: Laden aan boord, zeevracht, verzekering, inklaring bij de douane en uiteindelijke levering.
Douaneafhandeling bij export: Verkoper. Invoerdouaneafhandeling: koper.
Typisch gebruiksscenario: Bulkgoederen (granen, ertsen, staalrollen) of zware materialen die rechtstreeks door terminalapparatuur in het ruim worden geladen, wanneer de koper over een eigen schip of een eigen maritieme organisatie beschikt.
FOB – Gratis aan boord
Sous FOBDe verkoper levert de goederen aan boord van het door de koper aangewezen schip, in de overeengekomen haven van verzending. Het verschil met FAS is dat het risico pas overgaat nadat de goederen daadwerkelijk aan boord zijn geladen.
Risicooverdracht wanneer de goederen in de haven van inscheping aan boord van het schip worden geladen.
Wat de verkoper betaalt: exportformaliteiten, transport naar de haven en laadkosten.
Wat de koper betaalt: Zeevracht, verzekering, inklaring bij de invoer en uiteindelijke levering.
Douaneafhandeling bij export: Verkoper. Invoerdouaneafhandeling: koper.
Typisch gebruiksscenario: Zeevracht, conventionele lading, grondstoffen. FOB is een van de meest gebruikte regels in de internationale handel, maar wordt vaak ten onrechte toegepast op containervervoer, waarvoor FCA de juiste regel is.
CFR – Kosten en vracht
Sous CFRDe verkoper betaalt de zeevracht naar de aangewezen bestemmingshaven. Het risico gaat echter over op de koper bij het laden in de haven van verzending, zoals bij FOB. De scheiding tussen het moment van risicooverdracht (vertrek) en het moment waarop de kosten worden gedragen (aankomst) is een kenmerk van de maritieme "C"-regels.
Risicooverdracht tijdens het laden in de haven van inscheping.
Wat de verkoper betaalt: Exportformaliteiten, laden en zeevracht naar de haven van bestemming.
Wat de koper betaalt: Verzekering (niet verplicht voor de verkoper volgens de CFR), inklaring bij invoer, invoerrechten en uiteindelijke levering.
Douaneafhandeling bij export: Verkoper. Invoerdouaneafhandeling: koper.
Typisch gebruiksscenario: Bulktransport over zee is mogelijk wanneer de verkoper betere vrachtprijzen heeft dan de koper, maar de koper een eigen verzekering heeft of het transportrisico zelf wil afdekken.
CIF – Kosten, verzekering en vracht
CIF is identiek aan CFR, met als extra vereiste dat de verkoper een vrachtverzekering afsluit tot aan de haven van bestemming. In tegenstelling tot CIP blijft de minimale dekking die vereist is onder CIF in Incoterms 2020 de C-clausule van het Institute of Insurance Companies (ICC). Deze clausules vormen de meest restrictieve dekking en dekken alleen grote verliezen (schipbreuk, aanvaring, brand) en sluiten specifiek diefstal, schade door behandeling en schade veroorzaakt door zeewater uit. Dit punt wordt uitgebreider besproken in het hoofdstuk over verzekeringen.
Risicooverdracht tijdens het laden in de haven van inscheping.
Wat de verkoper betaalt: Exportformaliteiten, laden, zeevracht en verzekering (minimaal ICC C) tot aan de haven van bestemming.
Wat de koper betaalt: Invoerdouaneafhandeling, douanerechten, lossen en uiteindelijke levering.
Douaneafhandeling bij export: Verkoper. Invoerdouaneafhandeling: koper.
Typisch gebruiksscenario: Handel in grondstoffen (olie, granen, mineralen), documentair krediettransacties waarvoor de bank een door de verkoper afgesloten verzekering vereist, en opkomende markten waar de koper geen geschikte verzekering heeft.
Overzichtstabel van de elf Incoterms 2020-regels
| regel | Wijze van vervoer | Risicooverdracht | Hoofdtransport betaald door | Verplichte zekerheid | Exportdouaneafhandeling | Invoerdouaneafhandeling |
|---|---|---|---|---|---|---|
| EXW | Alle modi | Beschikbaar op de locatie van de verkoper. | Koper | Neen | Koper | Koper |
| FCA | Alle modi | Overdracht aan de vervoerder op de afgesproken locatie. | Koper | Neen | vendeur | Koper |
| CPT | Alle modi | Overhandigd aan de oorspronkelijke vervoerder. | vendeur | Neen | vendeur | Koper |
| CIP | Alle modi | Overhandigd aan de oorspronkelijke vervoerder. | vendeur | Ja (minimaal ICC A) | vendeur | Koper |
| DAP | Alle modi | Bestemmingslocatie, vóór het lossen | vendeur | Neen | vendeur | Koper |
| DPU | Alle modi | Bestemming na het lossen | vendeur | Neen | vendeur | Koper |
| DDP | Alle modi | Bestemmingslocatie, vóór het lossen | vendeur | Neen | vendeur | vendeur |
| FAS | Alleen zee- en riviergebieden | Naast het schip in de inschepingshaven | Koper | Neen | vendeur | Koper |
| FOB | Alleen zee- en riviergebieden | Aan boord van het schip in de inschepingshaven | Koper | Neen | vendeur | Koper |
| CFR | Alleen zee- en riviergebieden | Aan boord van het schip in de inschepingshaven | vendeur | Neen | vendeur | Koper |
| CIF | Alleen zee- en riviergebieden | Aan boord van het schip in de inschepingshaven | vendeur | Ja (minimaal ICC C-niveau) | vendeur | Koper |
Verzekering: Waarom het verschil tussen CIP en CIF er echt toe doet
Incoterms 2020 introduceerde een significant verschil tussen CIP en CIF op het gebied van verzekeringen. Onder Incoterms 2010 vereisten beide regels dezelfde minimale dekking: de C-clausules van het Institute of London Insurers (ICC C). Sinds 1 januari 2020 vereist CIP A-clausules (ICC A), terwijl CIF de C-clausules behoudt.
Het verschil tussen deze twee niveaus is aanzienlijk.
- ICC-clausules C (minimale dekking, van toepassing op CIF) Ze dekken alleen de genoemde risico's: brand, explosie, schipbreuk, stranding, kapseizen en aanvaring. Diefstal, specifieke schade door onjuiste behandeling, verontreiniging, schade veroorzaakt door vocht of zeewater en verliezen als gevolg van overslag zijn uitgesloten.
- ICC A-clausules (allriskdekking, van toepassing op CIP) Deze polis dekt alle risico's op verlies of schade, met uitzondering van de uitdrukkelijk vermelde uitsluitingen (oorlog, staking, inherente aard van de goederen, ontoereikende verpakking). Dit is de meest uitgebreide dekking die beschikbaar is op de markt voor zeevaartverzekeringen.
In de praktijk kan een koper die elektronische of breekbare goederen onder CIF ontvangt, zich zonder compensatie bevinden in geval van diefstal of schade tijdens zeetransport, aangezien deze risico's zijn uitgesloten van clausule C. De koper die waardevolle goederen onder CIF importeert, heeft er alle belang bij om de dekking van de verkoper te controleren en, indien nodig, contractueel te onderhandelen over een ICC A-dekking of zelf een aanvullende verzekering af te sluiten.
Omgekeerd garandeert CIP sinds 2020 automatisch ICC A-dekking. Voor micro-ondernemingen en het mkb die geen gestructureerde vrachtverzekering hebben, biedt CIP daarom, alle andere factoren gelijk, meer bescherming dan CIF.
Het is belangrijk op te merken dat onder alle andere regels (EXW, FCA, CPT, DAP, DPU, DDP, FAS, FOB, CFR) een verzekering niet contractueel verplicht is. De partij die het risico draagt op het betreffende traject is vrij te beslissen of zij zich al dan niet wil verzekeren. Het ontbreken van een verzekering in deze gevallen is geen schending van de Incoterm, maar kan wel een aanzienlijk financieel risico vormen in geval van schade.
Numeriek voorbeeld: wat elke partij betaalt volgens de gekozen Incoterm.
Laten we de verzending van 50 werktuigmachines vanuit Nantes (Frankrijk) naar een klant in Montreal (Canada) eens bekijken. De waarde van de goederen af fabriek is € 20.000. De details van de daadwerkelijke toeleveringsketen zijn als volgt.
| Kostenpost | Bedrag |
|---|---|
| Vrachtwagenladen en exportformaliteiten Frankrijk | €400 |
| Voorvervoer van Nantes naar Le Havre | €500 |
| Zeevracht van Le Havre naar Montreal | 2 000 € |
| Vrachtverzekering (alle risico's, gebaseerd op 110% van de waarde) | €175 |
| Invoerrechten in Canada | €800 |
| Canadese invoerkosten en vertegenwoordiging | €300 |
| Definitieve levering aan Montreal | €500 |
| Totale logistieke en douanekosten | 4 675 € |
De onderstaande tabel illustreert hoe deze kosten worden verdeeld tussen verkoper en koper volgens de gekozen Incoterm, en welke verkoopprijs de verkoper in elk geval moet hanteren om aan zijn verplichtingen te voldoen.
| Post | EXW (fabriek in Nantes) | FCA (magazijn in Nantes) | DAP (Montreal) | DDP (Montreal) |
|---|---|---|---|---|
| Laden + exporteren naar Frankrijk (€400) | Koper | Verkoper (inbegrepen) | Verkoper (inbegrepen) | Verkoper (inbegrepen) |
| Voorlevering Nantes-Le Havre (€ 500) | Koper | Koper | Verkoper (inbegrepen) | Verkoper (inbegrepen) |
| Zeevracht Le Havre-Montreal (€2.000) | Koper | Koper | Verkoper (inbegrepen) | Verkoper (inbegrepen) |
| Verzekering (€175) | Koper | Koper | Verkoper (inbegrepen) | Verkoper (inbegrepen) |
| Canadese invoerrechten (€800) | Koper | Koper | Koper | Verkoper (inbegrepen) |
| Canadese invoerdouaneafhandeling (€300) | Koper | Koper | Koper | Verkoper (inbegrepen) |
| Eindlevering naar Montreal (€500) | Koper | Koper | Koper | Verkoper (inbegrepen) |
| Prijs berekend door de verkoper | 20 000 € | 20 400 € | 23 075 € | 24 675 € |
| De kosten blijven voor rekening van de koper. | 4 675 € | 4 275 € | 1 600 € | €0 |
| Totale economische kosten voor de koper | 24 675 € | 24 675 € | 24 675 € | 24 675 € |
Deze tabel illustreert een fundamenteel principe: de totale economische kosten zijn theoretisch hetzelfde, ongeacht de Incoterm, mits de verkoper zijn verplichtingen correct prijst. Wat verandert, is de verdeling: hoe verder de verkoper in de toeleveringsketen komt, hoe hoger zijn verkoopprijs, maar hoe minder kosten de koper hoeft te beheren.
In de praktijk zijn er verschillende factoren die deze totale kosten beïnvloeden. De verkoper kan bijvoorbeeld betere vrachtprijzen bedingen dan de koper vanwege het grotere volume, of andersom. De verkoper kan ook een risicopremie in de DDP-prijs opnemen om de onzekerheid over de Canadese douanerechten af te dekken. Deze praktische fricties verklaren waarom het onderhandelen over de Incoterm een essentieel onderdeel is van commerciële onderhandelingen.
Hoe kies je de juiste Incoterm op basis van je profiel, bestemming en transportmiddel?
Vier vragen kunnen helpen bij het maken van een keuze.
1. Is het transport per container of multimodaal? In dat geval zijn de FAS-, FOB-, CFR- en CIF-regels ongeschikt. Alleen de zeven multimodale regels (EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP) moeten worden gebruikt.
2. Wie moet de controle over het belangrijkste transport hebben? Als de koper een betrouwbare expediteur en concurrerende vrachtprijzen heeft, stellen de F-regels (FCA, FAS, FOB) hem in staat de controle over dit aspect van de transactie te behouden. Als de verkoper een volledig dienstenpakket wil aanbieden of toegang heeft tot betere tarieven, zijn de C-regels (CPT, CIP) of D-regels (DAP, DPU, DDP) geschikter.
3. Wie kan de inklaring bij de import verzorgen? Als de verkoper geen juridische vertegenwoordiging heeft in het land van de koper, moet DDP worden vermeden. DAP of DPU stellen de verkoper in staat om op de bestemming te leveren zonder dat hij zich hoeft bezig te houden met de lokale douaneformaliteiten.
4. Wat is het exportrijpheidsniveau van de verkoper? Een beginnende exporteur zou baat hebben bij de keuze voor FCA of DAP, waarmee hij de Franse exportformaliteiten kan afhandelen zonder zich met de douane op de bestemming te hoeven bemoeien. Een ervaren exporteur kan DDP aanbieden in markten waar hij een lokale vestiging heeft.
| Situatie | Aanbevolen Incoterm | Belangrijkste reden |
|---|---|---|
| Exportstandaard, koper regelt transport. | FCA | De verkoper beheert het exportproces, de koper beheert het transport. |
| Containertransport (FCL of LCL) | FCA (niet FOB) | Het risico dat de lading verschuift, ontstaat bij de overdracht aan de vervoerder, niet bij het inladen. |
| Voor waardevolle goederen is een allriskverzekering vereist. | CIP | ICC A-certificering is sinds 2020 verplicht voor verkopers. |
| Bezorging aan huis zonder invoerrechten. | DAP | De verkoper levert af op de bestemming, de koper regelt de douaneafhandeling. |
| Een allesomvattende service voor de koper (bijv. e-commerce). | DDP | De koper hoeft niets te doen, de verkoper regelt alles. |
| Maritieme bulkgoederen, grondstoffen | FOB of CIF | Regels aangepast voor directe lading in het ruim. |
| Transactie onder documentair krediet (LC) | CIF of CIP (met FCA-cognossementclausule) | De bank vereist dat de verkoper een verzekering afsluit. |
| Verkoper zonder exportmogelijkheden, ervaren koper | EXW (alleen voor de binnenlandse markt) | Minimale verplichtingen voor de verkoper, maar wel risico's verbonden aan de export. |
De meest voorkomende valkuilen
EXW is slecht geschikt voor internationale export.
EXW lijkt aantrekkelijk voor de verkoper omdat het zijn verplichtingen minimaliseert. Onder EXW is het echter de koper die de exportformaliteiten in het land van de verkoper moet afhandelen. Voor een buitenlandse koper die niet in Frankrijk gevestigd is, is het afhandelen van de douaneformaliteiten een complexe procedure die een erkende douanevertegenwoordiger vereist. Vanuit fiscaal oogpunt is dit nog ernstiger: de verkoper die gebruikmaakt van EXW kan mogelijk niet aantonen dat de goederen het grondgebied van de Europese Unie hebben verlaten, wat gevolgen kan hebben voor zijn recht om de belastingvoordelen toe te passen.BTW vrijstelling voor export. De FCA-regel op de plaats van laden is bijna altijd een beter alternatief, omdat de verkoper de exportdeclarant blijft en het uitvoercertificaat kan terugkrijgen (status "ECS exit" in het douanesysteem).
FOB wordt ten onrechte gebruikt voor containers.
FOB vereist dat het risico overgaat aan boord van het schip in de haven van verzending. Bij containerzendingen draagt de verkoper de container echter enkele dagen voor de daadwerkelijke lading over aan de containerterminal of expediteur. Gedurende de periode tussen de overdracht van de container en de lading aan boord is noch de verzekering van de verkoper (waarvan het risico theoretisch ophoudt bij overdracht) noch de verzekering van de koper (waarvan het risico pas aan boord begint) duidelijk gedekt. Deze verzekeringskloof is een veelvoorkomende bron van geschillen. FCA, met de terminal als aangewezen locatie, lost dit probleem op door het risico over te dragen zodra de container fysiek aan de vervoerder wordt overhandigd.
DDP zonder btw-registratie in het land van bestemming.
Een Franse verkoper die ermee instemt om DDP (Delivered Duty Paid) te verkopen aan een land buiten de Europese Unie, is verantwoordelijk voor de betaling van douanerechten en invoer-btw in dat land. In veel landen kan alleen de aangewezen importeur (of diens vertegenwoordiger) deze formaliteiten afhandelen. Als de verkoper geen lokale vertegenwoordiger heeft, moet hij een douanevertegenwoordiger aanstellen en zich in veel gevallen registreren voor de lokale btw of een fiscaal vertegenwoordiger aanstellen. Deze vereisten kunnen aanzienlijke vaste kosten en administratieve vertragingen met zich meebrengen, met name voor incidentele zendingen naar een land waar het bedrijf niet gevestigd is.
Incoterm vermeld zonder specifieke locatie
Het gebruik van "FOB" of "DAP" zonder de precieze geografische locatie te specificeren, maakt de clausule betekenisloos. In geval van schade of een geschil kan niemand bepalen waar het risico naartoe is verschoven. De minimale opmaak is: acroniem + genoemde locatie + "Incoterms 2020". Een haven moet nauwkeurig worden genoemd (Haven van Le Havre, Haven van Marseille-Fos, Luchthaven Charles de Gaulle), en wanneer de haven meerdere terminals of opslagterreinen heeft, moet de exacte terminal worden gespecificeerd.
De Incoterm wordt wel op de factuur vermeld, maar niet in het contract.
De Incoterm die op de handelsfactuur wordt vermeld, is op zichzelf niet voldoende om een contractuele verplichting te creëren als deze niet in de verkoopovereenkomst (of geaccepteerde inkooporder) is opgenomen. In geval van een geschil kan de wederpartij de contractuele waarde van de factuur betwisten. De Incoterm moet expliciet worden vermeld in het document dat de overeenkomst tussen de partijen vormt: de verkoopovereenkomst, algemene verkoopvoorwaardenof een ondertekende inkooporder.
Incoterms en btw: vrijstelling is afhankelijk van het kunnen overleggen van een exportbewijs.
Het verband tussen Incoterms en btw wordt vaak onderschat. Het betreft twee afzonderlijke vrijstellingsregelingen, afhankelijk van de bestemming van de goederen.
Intracommunautaire leveringen (naar een andere lidstaat van de Europese Unie): De btw-vrijstelling is geregeld in artikel 262 ter, I van de Franse Algemene Belastingwet (CGI). Deze vrijstelling is onderworpen aan een aantal cumulatieve voorwaarden, waaronder dat de goederen buiten Frankrijk naar een andere lidstaat worden verzonden of vervoerd, dat de koper een btw-geregistreerde onderneming in die andere lidstaat is en dat de verkoper een bewijs van verzending kan overleggen. De gekozen Incoterm bepaalt direct wie het transport regelt en dus verantwoordelijk is voor het verzamelen van de vereiste bewijsstukken. Wanneer de koper het transport regelt (EXW of FCA-regels), moet de verkoper bewijsstukken van de koper verkrijgen: een schriftelijke ontvangstbevestiging in de andere lidstaat, een kopie van het transportdocument of de verzekeringsovereenkomst. Indien de koper dit niet doet, is de verkoper aansprakelijk voor een btw-herziening.
Export naar derde landen (buiten de Europese Unie): De vrijstelling is gebaseerd op paragraaf I van artikel 262 van de Franse Algemene Belastingwet (CGI). De belangrijkste voorwaarde is dat de verkoper kan aantonen dat de goederen fysiek het grondgebied van de Europese Unie hebben verlaten. Het officiële bewijs hiervoor is de "ECS-uitgangsstatus" die via het geautomatiseerde douanesysteem (ECS, Export Control System) op de exportaangifte wordt verkregen. Dit uitgangscertificaat wordt afgegeven aan de douaneaangever, dat wil zeggen de persoon of het bedrijf dat als exporteur op de exportaangifte (SAD) staat vermeld. Onder EXW staat de koper vermeld als exportaangever, aangezien deze verantwoordelijk is voor het regelen van de exportformaliteiten. De verkoper beschikt daarom niet over het uitgangscertificaat. De verkoper kan alleen aanspraak maken op de btw-vrijstelling door van de koper de alternatieve bewijsstukken te verkrijgen die de Franse belastingwetgeving voorschrijft (transportdocument, invoeraangifte in het derde land, enz.) of door contractueel door de koper als exporteur voor douanedoeleinden te worden aangewezen. Onder de FCA-regeling en alle andere regelingen waarbij de verkoper de exportaangever is, heeft hij directe controle over de procedure en kan hij zijn uitgangscertificaat opvragen.
Samenvattend: de keuze van de Incoterm bepaalt wie de exportformaliteiten beheert en dus wie het exportbewijs kan overleggen dat nodig is voor btw-vrijstelling. EXW legt deze verantwoordelijkheid bij de koper, wat de fiscale positie van de verkoper verzwakt. De FCA behoudt hier de controle over.
Incoterms, factuur en goederenruilverklaring
De in een contract gebruikte Incoterm moet op de handelsfactuur vermeld staan. Dit is niet alleen een goede gewoonte, maar ook informatie die vereist is door de douane en belastingdienst.
De informatie die op de factuur moet worden vermeld, verschilt afhankelijk van de geldende regelgeving.
- Voor een intracommunautaire levering die is vrijgesteld van btw op grond van artikel 262 ter I van het Franse algemene belastingwetboek (CGI): moet de factuur de btw-identificatienummers van de verkoper en de koper bevatten, overeenkomstig artikel 242 nonies A van bijlage II bij het CGI, alsmede de vermelding "btw-vrijstelling, art. 262 ter-I van het Franse algemene belastingwetboek".
- Voor een export naar een derde land dat is vrijgesteld op grond van artikel 262 I van de Franse algemene belastingwet (CGI): moet de factuur de Incoterm en de bestemming vermelden, de transactiewaarde met specificatie van de basis (af fabriek, franco aan boord, enz.), de douanecode (gecombineerde nomenclatuur), de oorsprong van de goederen en de afwezigheid van btw aangeven met verwijzing naar artikel 262 I van de CGI.
- In alle gevallen moeten de Incoterm en de aangewezen plaats op de handelsfactuur vermeld staan, aangezien deze de douanewaarde bepalen (die al dan niet vracht- en verzekeringskosten kan omvatten, afhankelijk van de gekozen regel).
Wat betreft de statistische en fiscale rapportageverplichtingen met betrekking tot de handel in goederen met andere lidstaten van de Europese Unie, dient te worden opgemerkt dat de voormalige Intrastat-aangifte (DEB), die tot 2021 fiscale en statistische gegevens combineerde, sinds 1 januari 2022 is vervangen door twee afzonderlijke instrumenten. De btw-overzichtsverklaring (die maandelijks moet worden ingediend vóór de tiende werkdag na de referentiemaand) zorgt voor de fiscale controle van intracommunautaire leveringen en is een voorwaarde voor het behoud van de btw-vrijstelling zoals bedoeld in artikel 262 ter I van het Franse algemene belastingwetboek (CGI). De EMEBI (maandelijkse enquête over de intracommunautaire handel in goederen) zorgt voor de statistische controle door de douane en betreft alleen bedrijven die door het directoraat-generaal Douane en Indirecte Belastingen via een kennisgevingsbrief zijn geselecteerd. De gekozen Incoterm heeft directe invloed op de in deze documenten aangegeven waarde, aangezien de waarde moet worden uitgedrukt volgens een standaard die consistent is met de overeengekomen handelsvoorwaarden.
De Incoterm moet in de offerte worden opgenomen, niet alleen in het hoofd van de verkoper.
Een Incoterm die niet in het contractdocument staat vermeld, biedt geen bescherming. Als uw verkoper volledig op de hoogte is dat de verkoop is gesloten volgens de "FCA Bordeaux Incoterms 2020", maar dit niet wordt vermeld in de offerte, de inkooporder of de factuur, kan deze mondelinge of stilzwijgende overeenkomst niet tegen de koper worden gebruikt in geval van een geschil over transportregelingen of de toepasselijke btw. Een schriftelijke overeenkomst is het enige juridisch bindende document. bewijskracht.
Met Djaboo kunt u verkoopvoorwaarden en specifieke details, zoals de Incoterm en de bestemming, direct opnemen in de offerte en factuur die via het platform worden gegenereerd. Documenten die aan het klantendossier zijn gekoppeld, zoals contracten, inkooporders en verzendbevestigingen, worden opgeslagen en zijn toegankelijk om een overzicht te bewaren van wat er in elke fase van de zakelijke relatie is afgesproken. Hierdoor kunnen uw team, uw accountant en, indien nodig, de belastingdienst snel inzicht krijgen in de basis waarop de transactie is gesloten.
Veel gestelde vragen
Bepaalt een Incoterm wanneer ik voor de goederen moet betalen?
Nee. Incoterms regelen geen betalingsvoorwaarden. Ze definiëren alleen wie wat betaalt in de toeleveringsketen, waar het risico verschuift en wie de douaneformaliteiten afhandelt. De betalingstermijn, valuta, betaalmethode (bankoverschrijving, letter of credit, documentaire incasso) en de late straffen worden afzonderlijk overeengekomen in het verkoopcontract of de algemene voorwaarden.
Kunnen we de Incoterms 2010 vandaag de dag nog gebruiken?
Ja. Incoterms zijn geen wet; het zijn contractuele regels die alleen van toepassing zijn wanneer de partijen daar uitdrukkelijk voor hebben gekozen. Als een contract dat in 2025 wordt ondertekend "FOB Le Havre, Incoterms 2010" vermeldt, is de versie van 2010 van toepassing. Het is echter raadzaam om de versie van 2020 te gebruiken om te profiteren van de verduidelijkingen die deze biedt, met name met betrekking tot CIP-verzekering en FCA-cognossementen.
Wat is het verschil tussen DAP en DDP?
Bij DAP levert de verkoper de goederen af op de overeengekomen bestemming, klaar voor lossing, maar verzorgt niet de inklaring bij de invoer of de betaling van invoerrechten. Deze twee aspecten zijn de verantwoordelijkheid van de koper. Bij DDP regelt de verkoper alles: hij verzorgt de inklaring bij de invoer, betaalt alle invoerrechten en belastingen en levert af op de aangewezen locatie. DDP is handiger voor de koper, maar vereist wel dat de verkoper als importeur kan optreden in het land van bestemming, wat vaak een lokale btw-registratie of een erkende belastingvertegenwoordiger met zich meebrengt.
Is FOB geschikt voor het verzenden van een container naar Azië?
In de praktijk is het antwoord nee, om de volgende redenen. Bij FOB gaat het risico pas over op het moment van laden op het schip. Bij een container draagt de verkoper de container echter dagen voor het laden over aan de containerterminal. Gedurende deze periode heeft de verkoper geen controle meer over de goederen, maar het risico blijft theoretisch bij hem. De koper heeft het risico daarentegen nog niet overgenomen. Deze lacune creëert een grijs gebied in geval van schade in de terminal. FCA, met de containerterminal als aangewezen locatie, lost dit probleem op door het risico over te dragen zodra de goederen fysiek worden overgedragen. De ICC zelf beveelt FCA aan voor alle containerzendingen.
Hoe bewijs ik het vertrek van goederen om in aanmerking te komen voor de btw-vrijstelling voor export?
Het officiële bewijs is het uitvoercertificaat dat via het Franse douanecontrolesysteem (ECS) wordt verkregen, gekoppeld aan de uitvoeraangifte (SAD). Dit certificaat wordt afgegeven aan de persoon die de douaneaangifte doet, of aan de verkoper wanneer deze tevens exporteur is (wat het geval is voor alle regels behalve EXW). Indien de verkoper EXW verkoopt en de buitenlandse koper de exportformaliteiten afhandelt, kan de verkoper gebruikmaken van alternatieve bewijzen die door de belastingwetgeving worden voorgeschreven: een transportdocument (CMR, luchtvrachtbrief, cognossement), een invoeraangifte in het derde land of een verzekeringspolis voor internationaal transport. Bij afwezigheid van deze documenten kunnen de belastingautoriteiten de btw-vrijstelling betwisten en betaling van de belasting eisen.
Is een verzekering in alle gevallen verplicht?
Nee. Slechts twee Incoterms-regels verplichten de verkoper tot een verzekering: CIF (minimale dekking ICC C) en CIP (uitgebreidere dekking ICC A sinds 2020). Voor alle andere regels is een verzekering optioneel en naar keuze van de partij die het risico draagt op het betreffende traject. Het wordt echter sterk aanbevolen om een transportverzekering af te sluiten voor elke internationale zending, ongeacht de gebruikte Incoterms-regel, aangezien de risico's van verlies of schade tijdens het transport reëel zijn en de mogelijkheden tot verhaal op de vervoerder vaak beperkt zijn door internationale verdragen (CMR, Verdrag van Warschau, enz.).
Kunnen de verplichtingen die in een Incoterm zijn vastgelegd, in het contract worden gewijzigd?
Ja, mits dit expliciet en schriftelijk is vastgelegd. Incoterms dienen als uitgangspunt, maar partijen kunnen bepaalde verplichtingen in hun contract aanpassen, zolang de wijziging niet indruist tegen de geest van de regel. Zo kunnen partijen onder DAP bijvoorbeeld overeenkomen dat de verkoper een deel van de invoerrechten draagt, zonder over te stappen op DDP. Deze aanpassingen moeten duidelijk worden geformuleerd om onduidelijkheid te voorkomen over wat onder de standaard Incoterm valt en wat voortvloeit uit een specifieke overeenkomst.
Incoterms en documentair krediet: welke regel moet je kiezen?
Documentaire kredieten (accreditieven, LC's) vereisen over het algemeen een specifieke set documenten, waaronder een cognossement met de vermelding "aan boord". Historisch gezien hadden CIF en FOB de voorkeur bij deze transacties, omdat de verkoper hiermee het cognossement in bezit kon houden. Sinds Incoterms 2020 kan FCA ook worden gebruikt bij documentaire kredieten dankzij een nieuwe clausule die de koper de mogelijkheid biedt om de vervoerder te instrueren het "aan boord"-cognossement aan de verkoper te overhandigen nadat de goederen daadwerkelijk zijn geladen, zelfs als het risico al is overgedragen bij levering aan de vervoerder. CIP is ook geschikt voor documentaire transacties, omdat het de vereiste verzekering omvat en een consistente set documenten genereert.
Wat gebeurt er als er in het contract geen Incoterms worden genoemd?
Bij afwezigheid van een Incoterm in het contract worden de leveringsverplichtingen en de risicooverdracht beheerst door het recht dat van toepassing is op het contract. In het Franse recht bepalen de artikelen 1583 e.v. van het Burgerlijk Wetboek en, voor internationale koopovereenkomsten, het Verdrag van Wenen inzake de internationale koop van goederen (CISG) de standaardregels voor de risicooverdracht. Deze regels definiëren echter niet met dezelfde precisie wie de transport- of verzekeringskosten draagt als een Incoterm. Dit kan leiden tot een onvoorziene verdeling van verantwoordelijkheden en kostbare geschillen. De systematische opname van een Incoterm in elke internationale koopovereenkomst elimineert deze onzekerheid.
Is een Incoterm van toepassing op de levering van diensten?
Nee. Incoterms zijn uitsluitend bedoeld voor contracten betreffende de verkoop van tastbare goederen. Ze regelen de fysieke overdracht van goederen van het ene punt naar het andere. Diensten (consultancy, software, training, onderhoud op afstand) kunnen niet onder een Incoterm vallen, zelfs niet als ze worden gefactureerd door een bedrijf dat regelmatig goederen exporteert. De leverings- en acceptatieverplichtingen voor een dienst worden vastgelegd in het dienstencontract en de toepasselijke algemene voorwaarden.













